Go to Top

Jak w szybki i prosty sposób sprawdzić stan dysku twardego?

S.M.A.R.T.

Niezależnie od tego, czy jesteś indywidualnym użytkownikiem, czy jesteś zawodowo związany z branżą IT, prędzej czy później staniesz przed następującym problemem: dysk nie działa już tak, jak powinien, a niektóre dane nagle zniknęły. W przeciwieństwie do najczęstszych objawów fizycznych uszkodzeń, takich jak na przykład chrobotanie, nie zawsze od razu jest jasne, czy dysk twardy jest fizycznie uszkodzony, czy też nie. Średnia żywotność dysku twardego wynosi zwykle około 3 do 5 lat.

Jeżeli dysk twardy nadal reaguje, istnieje wiele odpowiednich narzędzi, które można wykorzystać do zdiagnozowania „stanu zdrowia” dysku twardego. Jakość narzędzi jest bardzo różna – niektóre są względnie nieszkodliwe i nie powodują żadnych uszkodzeń (dalszych), podczas gdy inne mogą działać całkowicie odwrotnie.

Najważniejszą technologią stosowaną przy sprawdzaniu dysku twardego jest S.M.A.R.T. (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology). Prawie wszystkie nowoczesne dyski twarde obsługują obecnie analizę S.M.A.R.T. w celu sprawdzenia stanu fizycznego dysku. Według badań przeprowadzonych przez Google kilka lat temu, dwie z trzech awarii dysku twardego można przewidzieć, stosując taką analizę. Obejmuje ona 10 parametrów, które podczas monitorowania pracy dysku uważa się za krytyczne, a także około 30 innych wartości odzwierciedlających stan dysku twardego.

Analiza S.M.A.R.T. także dla dysków SSD

W dyskach SSD również możemy znaleźć parametry S.M.A.R.T. związane z ich charakterystyką pracy, tj. zużywaniem się pamięci flash w związku z każdym kolejnym zapisem.

Diagnoza dysku twardego

Jednak jak to zwykle bywa, z analizy S.M.A.R.T. korzystamy przeważnie wówczas, gdy jest już prawie za późno. Z tego powodu należy przeczytać i sprawdzić najważniejsze wyniki S.M.A.R.T. począwszy od pierwszej analizy w regularnych odstępach czasu. Niestety, większość systemów operacyjnych nie określa automatycznie danych diagnostycznych i nie przedstawia ich użytkownikowi w dobrze widocznym miejscu, zatem muszą być one zbierane za pomocą specjalnych narzędzi.

S.M.A.R.T. – co potrafi?

W trakcie pracy system S.M.A.R.T. wykonuje testy, w wyniku których przygotowuje wyniki w postaci różnych atrybutów, na podstawie czego określa się stan dysku twardego. Monitorowanie stanu dysku obejmuje m.in.: liczbę cykli start/stop, temperaturę dysku, sumaryczny czas pracy dysku, liczbę naprawionych błędów ECC, liczbę błędów transmisji w trybie Ultra_DMA czy liczbę błędów operacji seek. Istnieje również badanie ogólne, które zawiera szczegółowe raporty po badaniu stwierdzające, czy istnieją problemy z dyskiem twardym.

Inne narzędzia diagnostyczne

Wielu producentów dysków twardych zapewnia swoim dyskom własne narzędzia diagnostyczne, które odczytują wiele istotnych informacji i udostępniają je użytkownikowi. Ponadto, za pomocą niektórych z tych narzędzi można zmieniać ustawienia dysku twardego. Jednak – i jest to naprawdę ważna uwaga – producenci zastrzegają, że nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za utratę danych, jeżeli nastąpi ona w wyniku zastosowania tych narzędzi!

Informacje dostarczane przez te narzędzia zależą ściśle od konkretnego producenta. Ich stosowanie może mieć swoje wady (jak na przykład ryzyko utraty danych), jednak z drugiej strony ma to także swoje plusy, jak na przykład to, że mogą one naprawiać problematyczne sektory. Jednak jak wcześniej wspomnieliśmy – rób to na własne ryzyko!

Oto kilka linków do darmowych narzędzi diagnostycznych z Seagate, Western Digital i Fujisu:

Ponadto, istnieje również wiele innych (zarówno darmowych, jak i płatnych) narzędzi, które różnią się między sobą pod względem zakresu oferowanych informacji. Interesujące jest to, że łączą w sobie różne badania diagnostyczne w jedno rozwiązanie. Oprócz analizy S.M.A.R.T, zazwyczaj oferują testy porównawcze plików kontroli, monitoring i skanowanie błędów dysku, jak również zużycie energii i kontrolę temperatury.

Takimi kompleksowymi darmowymi narzędziami (na własny użytek) są np. CrystalDiskInfo, DiskCheckup, HD Tune lub HDDScan. Wszystkie cztery narzędzia są łatwe w użyciu i informują użytkownika o stanie zdrowia badanego dysku twardego w bardzo krótkim czasie.

Smartmontools (S.M.A.R.T. Monitoring Tools) to zestaw programów do obsługi podsystemu S.M.A.R.T. dysków twardych, które oferuje się dla środowisk profesjonalnych (nie dla tzw. użytku własnego). Są one dostępne nie tylko dla systemów Linux, Mac lub Windows, ale także dla FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, Solaris, OS / 2, Cygwin, QNX lub eComStation. Narzędzia wspierają również konfiguracje RAID.

Wiarygodność narzędzi

O tym, na ile wiarygodne są parametry S.M.A.R.T. pisaliśmy w innym poście. Warto pamiętać, że samo narzędzie diagnostyczne, które zostało wykorzystane do analizy parametrów S.M.A.R.T. nie jest najważniejsze. Błąd nie oznacza, że dysk twardy natychmiast przestaje działać. Jednak w takim przypadku należy założyć, że jest już w stanie awarii. Kres jego życia może nastąpić w ciągu kilku minut, kilka miesięcy lub – w niektórych przypadkach – nawet w ciągu kilku lat. Niezależnie od tego, jak długo będzie to trwało, nie należy ufać takiemu dyskowi i przechowywać na nim danych.

Upewnij się, że masz kopię zapasową danych na innym nośniku, na przykład na zewnętrznym dysku twardym, dysku CD lub DVD, lub na taśmie magnetycznej. Upewnij się również, że posiadasz aktualną kopię zapasową, gdyż dysk może zawieść w każdej chwili. Mając aktualną kopię zapasową pod ręką, powinieneś również wymienić używany dysk na nowy tak szybko, jak to tylko możliwe. Oczywiście warto pamiętać, że technologia nie jest nieomylna – dysk twardy może również przestać działać nawet wówczas, kiedy analiza S.M.A.R.T. nie wykaże błędów. Jednak mimo to, analizę S.M.A.R.T. należy uważać jako coś w rodzaju technologii ostrzegawczej, która wskaże, że dysk twardy może wkrótce odmówić posłuszeństwa.

, , , , , ,

One Response to "Jak w szybki i prosty sposób sprawdzić stan dysku twardego?"

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *